Έλενα Αποστολοπούλου – Το Άγχος του Μουσικού Μπροστά στο Κοινό

Περιγραφή

• ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

  Έλενα Αποστολοπούλου – Το Άγχος του Μουσικού Μπροστά στο Κοινό

  Μια μελέτη για το άγχος των εκτελεστών μπροστά στο κοινό. Αναλύονται οι συνθήκες και οι καταστάσεις που συντελούν στην ύπαρξη του άγχους των μουσικών. Δίνονται συμβουλές για την αποφυγή ή την ελάττωση του στρες κατά την ώρα της εκτέλεσης.

  ΠΡΟΛΟΓΟΣ

  Η µουσική θεωρείται κατά κύριο λόγο πηγή ευφορίας και θετικών συναισθηµάτων για τους καλλιτέχνες που επιλέγουν να την υπηρετήσουν επί σκηνής. Οι µουσικές εκτελέσεις επιτρέπουν την έκφραση συναισθηµάτων και ιδεών, όπως αυτά αντικατοπτρίζονται στα µελωδικά, ρυθµικά και δοµικά στοιχεία του µουσικού έργου, ενεργοποιώντας δηµιουργικά το πνευµατικό δυναµικό και τα ψυχικά αποθέµατα του καλλιτέχνη. Εντούτοις, επειδή οι µουσικές εκτελέσεις απαιτούν πολλά και σύνθετα προσόντα, είναι δυνατόν να προκαλέσουν στον ερµηνευτή συναισθήµατα δυσφορίας και άγχους, τα οποία, υπό ορισµένες συνθήκες, τον αποδιοργανώνουν και επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα του έργου του. Όπως ισχυρίζεται ο Persson (1995), η δυτική κλασική µουσική, περισσότερο από κάθε άλλο είδος, είναι συνυφασµένη µε συγκεκριµένους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες άγχους, µε δυσµενείς επιπτώσεις στον ψυχισµό των µουσικών και κατ’ επέκταση στην πνευµατική και σωµατική τους υπόσταση.
  Στη βιβλιογραφία το άγχος των µουσικών εκτελέσεων ταυτίζεται συχνά µε το «φόβο επί σκηνής». Σύµφωνα µε τον Steptoe (2001), ωστόσο, ο όρος αυτός δεν αποδίδει εύστοχα τη φύση του άγχους που βιώνουν οι µουσικοί, διότι, κατ’ αρχήν, αναφέρεται στη συναισθηµατική κατάσταση των καλλιτεχνών γενικά και όχι αποκλειστικά των µουσικών. Εστιάζει στην ψυχική αντίδραση, χωρίς να υποδηλώνει την επίδραση που ασκεί το άγχος στην ποιότητα των µουσικών εκτελέσεων. Ο όρος «φόβος», εξάλλου, περικλείει την έννοια του ξαφνικού και δεν αντανακλά την ιδιότητα του άγχους να αναπτύσσεται σταδιακά, καθώς αυτό ξεκινά συχνά πολύ πριν τις µουσικές παραστάσεις. Επισηµαίνεται, ακόµη, ότι το άγχος των µουσικών εκτελέσεων εκδηλώνεται σε ποικίλες περιστάσεις που δεν προϋποθέτουν κατ’ ανάγκην την παρουσία κοινού, όπως υπονοεί ο όρος «φόβος επί σκηνής».Για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, σε αυτό το βιβλίο χρησιµοποιείται ο όρος «άγχος κατά τις µουσικές εκτελέσεις». Η σηµασία του θέµατος αυτού αναδεικνύεται στην ξένη βιβλιογραφία, όπου ερευνάται η φύση, η αιτιολογία και η αντιµετώπιση του άγχους των µουσικών εκτελέσεων. Ποικίλες θεωρίες έχουν διατυπωθεί για τον τρόπο µε τον οποίο το άγχος επηρεάζει την ποιότητα των µουσικών εκτελέσεων και πληθώρα συµπτωµάτων έχουν χαρακτηριστεί ως εκδηλώσεις υπερβολικού άγχους. Τέτοιες εκδηλώσεις αποδίδονται σε συγκεκριµένες αιτίες που συχνά συνυπάρχουν. Για την αντιµετώπιση του άγχους έχουν αναπτυχθεί θεραπευτικές τεχνικές που βασίζονται σε διαφορετικές αρχές.
  Η θεµατολογία αυτού του βιβλίου διαρθρώνεται σε τέσσερα επιµέρους κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο εξετάζει τους παράγοντες εκείνους που ευνοούν την ανάπτυξη µουσικών δεξιοτήτων και επηρεάζουν την πιθανότητα εκδήλωσης άγχους κατά τις µουσικές εκτελέσεις. Το δεύτερο κεφάλαιο αναλύει τη σχέση µεταξύ του άγχους και της ποιότητας των µουσικών εκτελέσεων και περιγράφει τι κυριότερες εκδηλώσεις άγχους. Το τρίτο κεφάλαιο αναφέρεται στις πιο διαδεδοµένες θεραπευτικές παρεµβάσεις και τέλος, το τέταρτο κεφάλαιο προτείνει ένα µοντέλο για τη φύση και την αντιµετώπιση του άγχους των μουσικών εκτελέσεων, επιχειρώντας τη σχηµατική αναπαράσταση των κυριότερων εµπλεκόµενων παραγόντων.

  ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

  Πρόλογος
  Κεφάλαιο 1 Η Ανάπτυξη Μουσικών Δεξιοτήτων

  • 1.1 Εισαγωγή
  • 1.2 Κίνητρα
  • 1.3 Πρακτική εξάσκηση
  • 1.4 Προσωπικότητα
  • 1.5 Συμπέρασμα

  Κεφάλαιο 2 Η Φύση του Άγχους κατά τις Μουσικές Εκτελέσεις

  • 2.1 Εισαγωγή
  • 2.2 Θεωρίες Άγχους κατά τις Μουσικές Εκτελέσεις
  • 2.2.1 Ο νόμος Yerkes-Dodson
  • 2.2.2 Το μοντέλο των τριών διαστάσεων
  • 2.2.3 Η καταστροφική θεωρία
  • 2.3 Τα Συμπτώματα του Άγχους των Μουσικών Εκτελέσεων
  • 2.3.1 Συναίσθημα
  • 2.3.2 Σκέψη
  • 2.3.3 Εξωτερικευμένη συμπεριφορά
  • 2.3.4 Φυσιολογία
  • 2.4 Συμπέρασμα

  Κεφάλαιο 3 Η Αντιμετώπιση του Άγχους των Μουσικών Εκτελέσεων

  • 3.1 Εισαγωγή
  • 3.2 Φυσικές Τεχνικές
  • 3.2.1 Χαλάρωση
  • 3.2.1.1 Βαθμιαία μυϊκή χαλάρωση
  • 3.2.1.2 Βιοανατροφοδότηση
  • 3.2.1.3 Διαλογισµός
  • 3.2.3 Υγιεινός τρόπος ζωής
  • 3.3 Ψυχαναλυτική Θεραπεία
  • 3.4 Συµπεριφορική Θεραπεία
  • 3.4.1 Συστηματική αποευαισθητοποίηση
  • 3.4.2 Ενδοεκρηκτική ή ψυχοκατακλυσµική
  • 3.5 Γνωστική Θεραπεία
  • 3.5.1 Εξάσκηση της προσοχής
  • 3.5.2 Εκλογίκευση της σκέψη
  • 3.5.3 Διοχέτευση άγχους
  • 3.5.4 Εσωτερικός διάλογος
  • 3.5.5 Φανταστική προσέγγιση του στόχου (Νοητικές απεικονίσεις)
  • 3.6 Μουσικοθεραπεία
  • 3.7 Φαρμακευτική Αντιμετώπιση
  • 3.8 Συμπέρασμα

  Κεφάλαιο 4 Μοντέλο για τη Φύση και την Αντιμετώπιση του Άγχους των Μουσικών Εκτελέσεων

  • 4.1 Εισαγωγή
  • 4.2 Το Μοντέλο
  • 4.2.1 Περιγραφικά σχόλια για το μοντέλο
  • 4.2.2 Η θεωρία του μοντέλου
  • 4.3 Συμπέρασμα

  Επίλογος
  Βιβλιογραφία